maanden lang bleef het oorverdovend stil en nu drie interviews in 24
uur. De boodschap van DNB-president Klaas Knot: we houden nu rekening met
een Grieks faillissement. Dat klinkt heel logisch, maar ECB-lid Knot
zegt iets anders dan het officiële ECB beleid. De Europese bankencrisis
blijft echter vrijwel onbesproken.
Door Hans Jager, hoofdredacteur
Knot, de verrassende opvolger van Nout Wellink, gaf voor het eerst sinds zijn benoeming op 20 mei interviews
aan zowel het Financieele Dagblad, De Telegraaf en NRC Handelsblad.
Volgens Knot is een bankroet van Griekenland één een van de scenario’s.
“Alle inspanningen zijn erop gericht dit te voorkomen, maar ik ben nu
minder stellig in het uitsluiten van een faillissement dan ik een paar
maanden geleden was”, aldus Knot tegenover het Financieele Dagblad.
Uitspraken ‘onhandig’
En zo is Klaas Knot even wereldnieuws. “Knot became the first euro zone
central banker warning outright of the possibility of a Greek default”, schrijft Reuters. Klaas Knot schließt eine Pleite Griechenlands nicht mehr aus, aldus
Handelsblatt. “His comments may not go down well in Frankfurt. The
official ECB ”working assumption” is that Greece sticks to its bail-out
programme and speculating about other scenarios is seen as unhelpful”, commentarieert de Financial Times.
Volgens economie redacteur van het NOS Journaal Eva Wiessing is in de
wandelgangen bij de jaarvergadering van het IMF met enige verbazing
gereageerd op de uitspraken van Knot. Arnoud Boot
kwalificeerde in Nieuwsuur de uitspraken als “onhandig”.
Belangrijker vind ik welke oplossingen Knot aandraagt om de Europese
schuldencrisis aan te pakken. Hij pleit voor het vergroten van het
EFSF-fonds. Daarnaast moeten voor de langere termijn overheidsschulden
structureel worden aangepakt en dient de EU een “sterker economisch
bestuur” te krijgen.
Herkapitalisatie banken
Ik mis echter een cruciaal vierde element: herkapitalisatie van de
bankensector. De leverage van veel Europese banken is gevaarlijk hoog,
bovendien is de relatie van de sector tot het bruto binnenlands product
in diverse eurolanden volledig ontspoort. Zo hebben Franse banken
800 miljard euro aan exposure op de Zuid Europese periferie en totale
assets zijn het viervoudige van het Franse BBP. Maar ook Italiaanse,
Spaanse en Belgische banken staan onder grote druk. Vorige week moesten centrale banken in actie komen, omdat dollar liquiditeiten opdroogden. Mohammed El-Erian van Pimco waarschuwde donderdag nog voor een ernstige bankencrisis.
Knot focust in zijn interviews vooral op Griekenland, maar dat land is
door financiële markten al opgegeven. De echte lakmoestest voor het
voortbestaan van de euro is de situatie in Spanje, Italië en Frankrijk.
“Een perverse cocktail van bedrog, irrationaliteit,
onverantwoordelijkheid en onbegrip hebben ons aan de rand van de afgrond
gebracht”, zo vatte Ko Colijn de schuldencrisis samen in augustus. Juist nu de crisis verder escaleert had ik graag gezien dat Knot de (terechte) oproep van IMF directeur Christine Lagarde, dat Europese banken hun kapitaal snel moeten versterken, openlijk had gesteund.
‘Erg juniore president’
Helaas doet Knot het omgekeerde. Uit het FD van zaterdag: “Op die IMF-berekeningen was een hoop af te dingen. (…) Wat het IMF doet is een alleruiterste van schattingen nemen”. Ook bagatelliseert hij enigszins de huidige liquiditeitsproblemen bij Europese banken. “Wat er nu op de financieringsmarkt gebeurt is een herhaling (t.o.v. 2008, red.), met als enig verschil dat de banken zich veel beter hebben voorbereid en de meeste banken hun financiering rond hebben tot ver in 2012”.
Europese politici hebben tot nu toe hopeloos gefaald de crisis
gezamenlijk aan te pakken. De ECB is door de massale aankoop van Club Med-papier verworden tot een ‘bad bank’, waardoor zwaargewichten
als Jürgen Stark en Axel Weber hun conclusies hebben getrokken. De vraag is of een ‘erg juniore president’, we citeren
Mathijs Bouman, bij de ECB voldoende tegenwicht kan bieden aan de zeer
ervaren en geslepen Mario Draghi. En ja, het was een politiek
besluit de betere kandidaat, Lex Hoogduin, te slachtofferen. Knot begint