Er is `absoluut geen nieuwe oliecrisis`, bezwoer secretaris-generaal van Opec el-Badria woensdag. De Saudische olieminister Ali al-Naimi sprak na afloop van het mislukte Opec-beraad van “de slechtste meeting ooit”. De strijd draait om Saoedi-Arabië en Iran.
Het oliekartel is hopeloos verdeeld over de vraag of de productiecapaciteit moet worden verhoogd. Sterker nog, zelfs over de huidige productiecijfers en de vraagverwachting werd men het niet eens. Saoedi-Arabië en de andere Golfstaten zijn voor een productieverhoging, om de Westerse landen tegemoet te komen. Die vrezen dat de dure olie een rem zet op het economisch herstel. Ook het Internationaal Energie Agentschap (IEA) sprak zich uit voor hogere productiequota.
‘Dit nog nooit meegemaakt’
De opstelling van Saoedi-Arabië is begrijpelijk. Het land bezit ruim tweederde van de totale reservecapaciteit van Opec en blijft zich graag verzekerd zien van Amerikaanse steun in onzekere geopolitieke tijden. Amerika daarentegen heeft het Saoedische zwarte goud nodig. Landen als Iran en Venezuela leggen zich daar niet meer bij neer. Daarbij speelt op de achtergrond ook het conflict in Bahrein, de ‘achtertuin’ van Saoedi-Arabië. Iran steunt openlijk de sjiitische oppositie.
Ruzies en tweespalt zijn vrij gebruikelijk binnen de Opec-gelederen, maar wat nieuw is dat dit nu openlijk op straat ligt. De Saoedische minister van olie, Ali Naimi, sprak duidelijk taal op de persconferentie na afloop. “We hebben de zes landen urenlang zonder succes proberen te overtuigen. Verschrikkelijk dat ze professionele marktanalyses negeren. Zelfs over een persbulletin konden we het niet eens worden. In mijn 16 jaar als minister heb ik dit nog nooit meegemaakt.”
(Figuur olieproductie)
Twijfels over oliereserves
Toch is er iets vreemd aan het Saoedische pleidooi om de productie met 1,5 miljoen vaten per dag te verhogen. De maximale Saoedische capaciteit is naar eigen zeggen 12,5 miljoen vaten per dag. Volgens niet verifieerbare bronnen zou de productie nu ‘ruim boven’ 9 miljoen zitten. Aan het einde van het eerste kwartaal werd echter slechts 8,3 miljoen vaten uit de grond gehaald. De gemiddelde productie in 2010 lag rond 8,2 miljoen. Waar moeten al die extra vaten vandaan komen?
Er zijn meer tegenstrijdige signalen. In april berichtte het gezaghebbende Platts dat Saoedi-Arabië de productie tot en met 2015 juist constant houden op ca. 8,7 miljoen vaten per dag. Ook zijn er twijfels over de hoogte van de ‘bewezen’ oliereserves’. Uit Wikileaks documenten zou blijken dat de Saoedische reserves met mogelijk 40 procent zijn overschat. Ook zou het land steeds meer moeite moeten doen productie op het huidige niveau te houden, laat staan deze uit te breiden.
Zwarte piet naar Iran
Wellicht is voor Saoedi-Arabië die ‘slechtste Opec-meeting ooit’ zo slecht nog niet. Naar het Westen (lees: de VS) is het politiek gewenste signaal afgegeven. Ondertussen wordt de zwarte piet naar Iran gespeeld en is men niet gebonden aan hogere quota. Nog een andere reden voor mijn scepsis. Kent u een leverancier die voor een zeer schaars goed de productie wil verhogen, wetende dat de prijs navenant daalt? Het Saoedische koningshuis heeft echter maar één belang: overleven.