Journalist in hoger beroep tegen Wob-vonnis VNG

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is geen bestuursorgaan waarop de Wet openbaarheid van bestuur van toepassing is. Dat heeft de bestuursrechter in Arnhem bepaald. Praktisch gesproken betekent dit dat de VNG documenten over falend ICT-beleid niet hoeft te openbaren. De zaak was aangespannen door onderzoeksjournalist Brenno de Winter, die van mening is dat de beleidsdocumenten onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) horen te vallen. Maar aan die inhoudelijke toetsing kwam de rechter niet toe. De Winter tekent hoger beroep aan bij de Raad van State.

Aanleiding voor de zaak was de uitvoering van een belangrijk onderdeel van het Nationaal Uitvoeringsprogramma van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit ICT-beleid is belangrijk bij de modernisering van gemeenten en ondervindt de nodige ernstige problemen. Toen de VNG weigerde openheid van zaken te geven over het verloop van dit programma, omdat ze daartoe niet verplicht zou zijn, stapte De Winter naar de rechter. Inmiddels is duidelijk dat de gemeentelijke belangenbehartiger veel te verwijten valt bij het falen van dit ICT-beleid.
Geen openheid
De rechter heeft nu besloten dat de documenten niet openbaar gemaakt hoeven te worden door de VNG, omdat zij niet als bestuursorgaan aan te merken zijn. Dat de stukken over beleid gaan staat niet ter discussie. “Wat er precies is misgaan met dat landelijk ICT-beleid kan de VNG nu dus effectief blijven verbergen. Dat is jammer, want inmiddels staat al wel vast dat het mislukken voor burgers verstrekkende gevolgen kan hebben”, meent de Winter. “Ik wil de VNG – ondanks de uitspraak – uitnodigen eens te stoppen met hun geheimzinnig gedrag en echt transparant te worden.”
Volgens De Winter valt er nu een gat in de wetgeving en is de geest van de Wob juist dat beleid van A tot Z te volgen is. “De bedoeling van de wet is dat je beleid kunt reconstrueren en dat is nu niet mogelijk”, verzucht hij. “Concreet kun je dus het beste de VNG beleid laten maken, want dan komen de documenten nooit openbaar. Dat kan en mag niet de bedoeling van de wet zijn.”
Hoger beroep
Tegen de uitspraak zal hoger beroep worden aangetekend. “Voor mij als journalist valt er echt een gat in het volgen van beleid. Dit belemmert mij behoorlijk in de vrije nieuwsgaring”, stelt De Winter. “Waar het om gaat is dat je beleid moet toetsen. Dat is de taak van een journalist als waakhond van de democratie. Daar sta ik voor en desnoods vecht ik door tot het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.”
“Het blijft een onjuiste en onaanvaardbare situatie dat er stukken zijn die overduidelijk onder de Wob vallen, maar niet opvraagbaar zijn omdat de organisaties die het aangaat (de gemeenten) er niet over beschikken, en de organisatie die er wel over beschikt (de VNG) niet als bestuursorgaan wordt aangemerkt. Dit terwijl die documenten een cruciale rol spelen in de besluiten die door de gemeenten worden genomen”, vertelt mr. Irene Scholten-Verheijen, advocaat bij Dijkstra Voermans en treedt op namens De Winter. “Jammer dat niet is ingegaan op de vraag of de VNG is aan te merken als een onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan werkzame instelling, dienst of bedrijf. Die discussie is in feite het meest interessant. Het zou toch niet zo moeten zijn dat de Awb en de Wob dermate slecht op elkaar aansluiten dat op deze manier de Awb in de weg staat aan de uitvoering van de Wob?”

Uitspraak Rechtbank Arnhem (pdf)

Gerelateerde berichten:

• Kamervragen Socialistische Partij (SP) over status VNG (02/09/10 10:35)
• Pleitnotitie Zitting Raad van State de Winter versus VNG (22/04/11 14:14)
• Woberator, de documentaire (06/10/10 13:51)
• Wat doet de overheid? Dat zou jij wel willen weten (11/10/10 11:56)
• Right To Know Day, wees erbij (13/09/10 15:00)

Reacties:

Er zijn nog geen reacties op dit bericht.